موسسه انتشارات بین المللی پژوهش‌های مدیریت مدیریت استراتژیک هوشمند 2891-4128 5 3 2026 09 23 Application Of Artificial Intelligence In Managing And Redefining Modern Paradigms Of Social Architecture کاربست هوش‌مصنوعی در مدیریت و بازتعریف پارادایم‌های نُوین معماری اجتماعی 221 244 242880 10.87453/bumara.2026.373601.5803 FA المیرا صعوه دانش‌آموختۀ معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران. محمد دبدبه دانش‌آموختۀ معماری‌داخلی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران. مجتبی طلیمی گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران. لاله نظری گروه معماری، واحد تهران‌مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. مهسا سالارپور گروه معماری، واحد تهران‌مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. محمدرضا وطنی گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران. Journal Article 2026 03 17 As a primary catalyst for transformation in the third millennium, Artificial Intelligence (AI) has transcended its role as a mere managerial tool to fundamentally redefine the foundations of human interaction and social structures. The social architecture of cities a complex network of relationships influenced by algorithms and data mining is undergoing a transition toward novel paradigms that present significant challenges to traditional urban management. This research aims to analyze this phenomenon and identify key themes associated with the reimagining of collective relational contexts. Employing a qualitative approach, this study utilizes content analysis methodology. The participants were purposively selected from senior urban management experts and academic elites in the Tehran metropolis; twenty of whom underwent semi-structured interviews via purposive sampling. The findings reveal that the capacities for redefining social architecture in the AI era are manifested through the theme of "Re-engineering Collective Structures," encompassing components such as transparent data-driven governance, algorithmic and parametric design, physical and infrastructural management, and environmental behavioral dynamics and sustainable development. Conversely, the challenges of this transition were identified under the theme of the "Technocratic Paradigm of the Social Ecosystem," with systematic algorithmic biases, the threat to human agency in decision-making, and the privacy paradox emerging as its most critical dimensions. By presenting a dialectical synthesis of opportunities and threats, the results of this study provide a theoretical framework for policymakers to pursue an ethically-grounded redefinition of social architecture in the digital age. هوش‌مصنوعی به‌عنوان یکی از پیش‌ران‌های اصلی تحول در هزارۀ سوم، علاوه‌بر ابزارهای مدیریتی، بنیان‌های تعاملات انسانی و ساختارهای اجتماعی را نیز دستخوش بازتعریف بنیادین کرده است. معماری اجتماعی شهرها شبکه‌ای پیچیده از روابط، تحت‌تأثیر الگوریتم‌ها و داده‌کاوی، در حال گذار به پارادایم‌های نُوینی است ‌که مدیریت سنتی را با چالش‌های جدی مواجه می‌سازد. هدف این پژوهش، واکاوی مسئله و شناسایی مضامین کلیدی مرتبط ‌با بازآفرینی بافتار روابط جمعی است. ‌تحقیق با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده است. مشارکت‌کنندگان مطالعه از میان متخصصان ارشد مدیریت‌شهری و نخبگان دانشگاهی کلان‌شهر تهران به‌صورت برگزیده انتخاب شدند که ۲۰ نفر از آنان به‌روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که ظرفیت‌های بازتعریف معماری اجتماعی در عصر هوش‌مصنوعی، در قالب مضمون «بازمهندسی ساختارهای جمعی»، متبلور می‌شود که مؤلفه‌هایی همچون حکمرانی داده‌محور و شفاف، طراحی الگوریتمیک و پارامتریک، مدیریت کالبدی و زیرساختی و پویایی رفتار محیطی و توسعۀ پایدار، را دربر می‌گیرد. در مقابل، چالش‌های این گذار در ذیلِ مضمون «پارادایم تکنوکراتیک زیست‌بوم اجتماعی»، شناسایی شدند که سوگیری‌های نظام‌مند الگوریتمیک، تهدید عاملیت انسانی در تصمیم‌گیری و پارادوکس حریم‌خصوصی، از مهمترین ابعاد آن به‌شمار می‌روند. نتایج این تبیین با ارائۀ تصویری دیالکتیک از فرصت‌ها و تهدیدها، بستری تئوریک برای سیاست‌گذاران فراهم می‌سازد تا به بازتعریف اخلاق‌مدار معماری اجتماعی در عصر دیجیتال مبادرت ورزند. https://www.bumara.ir/article_242880_b3d68f4e871e3e88373177a369c076db.pdf