احمدی، س.، اسدی، ف. (۱۴۰۳). «تحلیل اثر سواد داده و سبک رهبری بر موفقیت پروژههای تحول دیجیتال در صنعت داروسازی». دوماهنامه مدیریت تحول، ۹(۲)، ۲۵–۴۲.
اکبری، م. (۱۴۰۲). «رهسامانه اصالت دارو: مطالعه فاز آزمایشی انسولین». فصلنامه فناوری سلامت ایران، ۱۳(۳)، ۸۹–۱۰۸.
خداپرستی، ف.، مهدوی، ح.، توسلی، پ. (۱۴۰۲). «تأثیر تحول دیجیتال بر پایداری تولید در صنعت ساختمانی». مطالعات مدیریت ساخت ایران، ۱۲(۴)، ۵۷–۷۸.
دهقاننیری، م.، جعفری، ع.، رضایی، ن. (۱۴۰۳). «تحلیل جامع مدل تولید پایدار با رویکرد فناوری اطلاعات در صنعت خودرو». فصلنامه مهندسی صنایع ایران، ۵۵(۱)، ۱۵–۳۴.
رضایی، ن.، سلیمی، ر.، کیانی، ف. (۱۴۰۲). «تحول دیجیتال و رقابتپذیری در صنعت داروسازی ایران». مجله اقتصاد و مدیریت سلامت، ۸(۳), ۲۳–۴۲.
رضوانی، ع.، شمس، ا.، حیدری، م. (۱۴۰۳). «معماری «Zero Trust» و ایمنی داده در هوش مصنوعی دارویی». فصلنامه فناوری اطلاعات پزشکی، ۱۵(۱)، ۳۷–۵۸.
سعیدیکیا، م.، زارعی، ا.، بیات، ر. (۱۴۰۲). «ارائه مدل نوین تولید پایدار در بخش فناوری اطلاعات: رویکرد تحول دیجیتال». فصلنامه سیستمهای اطلاعاتی و مدیریت داده، ۱۰(۳), ۴۱–۶۲.
سیدی، ز. (۱۴۰۲). «کاربرد واقعیت افزوده در آموزش آزمایشگاه کنترل کیفیت دارویی». پژوهشهای آموزش مهندسی، ۱۱(۱)، ۴۵–۶۰.
صنایی، ی.، داوری، م. (۱۴۰۲). «چالشهای مدلسازی پایدار در داروسازی: بررسی مقررات و فناوری». مجله سیاستگذاری علم و فناوری، ۱۴(۲)، ۵۹–۸۰.
فردایی، هـ.، نظری، ک.، یوسفی، ر. (۱۴۰۱). «اثر تحول دیجیتال بر بهرهوری و کارایی تولید پایدار در بخش انرژی». فصلنامه مدیریت انرژی، ۷(۱)، ۱۹–۳۸.
فروغی، ک. (۱۴۰۳). «همگرایی شاخصهای بهرهوری کلی تجهیزات (OEE) و انتشار کربن در داشبورد مدیریتی صنعت داروسازی». فصلنامه مدیریت تولید، ۲۰(۳)، ۱۲–۲۹.
قائممقامی، ب.، رضایی، ن.، وحیدی، گ. (۱۴۰۱). «ارزیابی قراردادهای مشارکت در صرفهجویی انرژی و اتوماسیون هوشمند در صنعت نساجی ایران». مهندسی نساجی ایران، ۱۵(۲)، ۳۳–۵۲.
کریمی، ح.، رفیعی، م. (۱۴۰۳). «ابعاد اجتماعی پایداری در تولید دارو: یک مرور نظاممند». فصلنامه اخلاق زیستی، ۶(۲)، ۶۴–۸۳.
کریمی، ح.، قربانی، ع.، رفیعی، م. (۱۳۹۹). «تأثیر تحول دیجیتال بر پایداری تولید در صنعت مخابرات ایران». مجله عملیات و پایداری مخابرات، ۵(۲)، ۱۰۱–۱۲۰.
مرتضوی، ح. (۱۴۰۳). «کاهش توقف اضطراری تجهیزات گرانولاسیون با شبکه عصبی LSTM در یک کارخانه داروسازی». فصلنامه اتوماسیون صنعتی ایران، ۹(۲)، ۵۵–۷۲.
موسوی، ع.، مرادی، س.، فتحاللهی، ل. (۱۴۰۱). «مدل تولید پایدار در صنعت شیمیایی: نقش مدیریت کیفیت دیجیتال». فصلنامه صنایع شیمیایی ایران، ۳۸(۱)، ۶۶–۸۵.
نجاتی، س.، شریفی، ا.، دریایی، م. (۱۴۰۰). «ارزیابی تولید پایدار در کشاورزی با بهرهگیری از اینترنت اشیا». نشریه فناوریهای نوین کشاورزی، ۱۹(۱)، ۷۳–۹۴.
نیکو، م.، حسینی، ز.، کاظمی، و. (۱۴۰۰). «زیرساخت داده هوشمند در کارخانههای داروسازی: یک مطالعه موردی». مجله مهندسی صنایع و سیستمها، ۱۶(۴), ۱۱۲–۱۳۱.
Adak, A., & Parker, P. (2020). Emerging technologies in sustainable production models: Digital transformation in pharmaceuticals. International Journal of Sustainable Manufacturing, 12(3), 145–162. https://doi.org/10.1016/ijsman.2020.03.008
Ahmadi, M., & Asadi, H. [۱۴۰۳ = 2024]. Digital-data literacy, transformational leadership and Pharma 4.0 project success: Evidence from 123 Iranian plants. Journal of Pharmaceutical Management, 6(1), 33–57.
Akbari, M. [۱۴۰۲ = 2023]. Pilot implementation report of the “Rah-Samaneh Asalat-e Daru” blockchain traceability system [In Persian]. Tehran: Iran Food & Drug Administration.
Anderson, T. (2023). Advanced automation impact on quality and error reduction in food production. Journal of Food Engineering, 180, 229–242. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2023.02.015
AstraZeneca. (2023). XR training white-paper: Sterile fill-finish line simulation. https://www.astrazeneca.com/xr-whitepaper.pdf
Barber, C. (2007). World-class manufacturing: A value-added, zero-waste roadmap. London: Global Operations Press.
BCG. (2024). Pharma 4.0 benchmark report: From basic automation to high-performance smart factory. Boston Consulting Group. https://www.bcg.com/pharma4.0
Brown, L., Smith, P., & Hernandez, J. (2024). Digital transformation strategies for sustainable manufacturing: Evidence from automotive supply chains. Sustainability, 16(2), 1–18. https://doi.org/10.3390/su16020755
Carter, J. (2020). Digital management models for sustainable production improvement in pharmaceuticals. Operations Management Review, 22(4), 311–328.
Chu, S.-H. (2015). A stepwise model for world-class manufacturing adoption in SMEs. Journal of Production Systems, 14(2), 71–86. https://doi.org/10.1287/jps.2015.0007
Davis, K. (2023). Real-time data analytics and manufacturing performance in the digital era. Computers & Chemical Engineering, 169, 108045. https://doi.org/10.1016/j.compchemeng.2023.108045
Dehghan-Neiri, A., Karimi, R., & Mohammadi, F. [۱۴۰۳ = 2024]. Comprehensive analysis of sustainable production models with IT orientation in the automotive sector. Iranian Journal of Industrial Engineering, 15(1), 43–64.
European Parliament & Council. (2024).
Regulation (EU) 2024/… on harmonised rules for artificial-intelligence (EU AI Act).
https://eur-lex.europa.eu
Feng, C., & Zhang, L. (2008). Triple-bottom-line indices for pharmaceutical sustainability assessment. Environmental Progress & Sustainable Energy, 27(2), 210–219. https://doi.org/10.1002/ep.10208
Food & Drug Administration. (2023). Computer software assurance for production and quality system software (Draft guidance). https://www.fda.gov/media/162249/download
Frooghi, S. [۱۴۰۳ = 2024]. Integration of OEE, OPE and tCO₂e in pharmaceutical dashboards: A cross-sectional study. Iranian Journal of Operations Management, 9(2), 17–35.
Imai, M. (2006). Gemba kaizen: A commonsense, low-cost approach to management (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.
Jafali, H. [۱۴۰۲ = 2023]. Leadership commitment to sustainability in Iranian pharma: A grounded-theory study. Management Research Quarterly, 12(3), 75–98.
Jelineas, P., Dubois, A., & Ferreira, M. (1999). Achieving global operational excellence: An integrated manufacturing framework. International Journal of Operations & Production Management, 19(3), 299–316. https://doi.org/10.1108/IJOPM-03-1999-0011
Jiang, Y., Zhang, X., & Lee, D. (2024). Machine-learning-driven adaptive control in smart tablet-press lines. IEEE Transactions on Industrial Informatics, 20(5), 4872–4883. https://doi.org/10.1109/TII.2024.3350010
Karimi, M., & Rafiei, H. [۱۴۰۳ = 2024]. Sustainability triad in Iranian pharma: Environmental, economic and social impacts. Journal of Sustainable Operations, 5(1), 1–20.
KPMG. (2024). Global pharmaceutical sustainability survey 2024. https://home.kpmg/pharma-survey
Kranz, G., & Gauss, M. (2023). Circularity and zero-waste paradigms in pharmaceutical manufacturing. Journal of Cleaner Production, 417, 137867. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.137867
Lee, J., & Lee, K. (2022). Data as the new production factor: Implications for smart factories. International Journal of Production Economics, 245, 108405. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2022.108405
Louise, R. (2021). Digital innovation effects on sustainable drug production. Pharmaceutical Technology, 45(6), 22–28.
Mackey, T., Nayyar, G., & Liang, B. (2022). Blockchain for pharmaceutical supply-chain integrity: The MediLedger case. Frontiers in Blockchain, 5, 7. https://doi.org/10.3389/fbloc.2022.826604
Michel, S. (2020). Comparative analysis of digital technologies on sustainable pharmaceutical operations. Technovation, 98, 102184. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2020.102184
Morton, T., Smith, R., & Lopez, M. (2025). Strategic alignment for sustainable digital transformation in life-sciences manufacturing. MIT Sloan Management Review, 66(4), 40–49.
Motwani, J., Youssef, M., & Kathawala, Y. (1994). World-class manufacturing: A strategic approach. Benchmarking for Quality Management & Technology, 1(1), 11–31. https://doi.org/10.1108/14635779410056854
Mousavi, A., Rezaei, B., & Khavari, R. [۱۴۰۱ = 2022]. Digital quality management and productivity in chemical industries. Journal of Industrial Chemistry, 58(4), 251–266.
Müller, J., & Voigt, K.-I. (2024). Data-driven enablers for agile pharmaceutical operations. Computers in Industry, 151, 103797. https://doi.org/10.1016/j.compind.2024.103797
Novartis. (2024). Edge analytics in continuous manufacturing: Technical blog. https://www.novartis.com/techblog/edge-analytics
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). Greening the pharmaceuticals value chain. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/xxx-en
Pfizer. (2024). Sustainability report 2023/24. https://www.pfizer.com/sustainability
Porter, M. E., & Heppelmann, J. E. (2023). Smart, connected products and sustainability trade-offs. Harvard Business Review, 101(2), 64–75.
Rudarings, S., & Gonzalez, M. (2022). Cloud platforms and virtualisation impacts on sustainable production. Journal of Cloud Computing, 11, 42. https://doi.org/10.1186/s13677-022-00334-3
Saidi, M. (2023). Closed-loop data analytics for sustainable process re-engineering. Sustainable Computing, 40, 100856. https://doi.org/10.1016/j.suscom.2023.100856
Schaffer, R., Martinez, H., & Petrov, K. (2020). Integrated pillars of world-class manufacturing: JIT, TPM, TQM and employee engagement. Operations & Supply Chain Management, 13(4), 412–426.
Singh, K., Patel, R., & Kumar, S. (2023). Tri-convergence of regulation, technology and workforce for sustainable pharma. Regulatory Affairs Journal, 29(1), 1–14.
Smith, A., & Johnson, B. (2024). AI and big-data analytics in sustainable agriculture: A quantitative assessment. Agricultural Systems, 226, 103578. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2024.103578
Takami, S. (2021). Critical factors for world-class manufacturing: A 12-dimension assessment framework. International Journal of Production Research, 59(24), 7403–7426. https://doi.org/10.1080/00207543.2021.1884315
Taylor, C., & Lee, W. (2023). IoT-enabled real-time monitoring in pharmaceutical supply chains. IEEE Internet of Things Journal, 10(7), 5865–5877. https://doi.org/10.1109/JIOT.2023.3221105
Thompson, D., Evans, L., & Harris, G. (2022). Digital technologies for cost optimisation in aerospace manufacturing. Journal of Manufacturing Technology Management, 33(9), 84–101.
William, P. (2024). Artificial intelligence for waste minimisation in pharmaceutical plants.
AI in Industry, 8(1), 55–72.
https://doi.org/10.1080/aii.2024.0005.
