مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

ارائه استراتژی های مواجهه با ریسک های اولویت دار در عملیات پالایشگاه نفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اشین باقراطونی 1
آیدین سلام زاده 2
منوچهر انصاری 3
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و کسب کار، دانشگاه تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و کسب کار، دانشگاه تهران، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و کسب کار، دانشگاه تهران، ایران
bumara.3.2.11235564.3588787908998
چکیده
در دنیای امروز، پالایشگاه‌های نفت با چالش‌های متعددی روبرو هستند که مدیریت و مواجهه صحیح با آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. این تحقیق به‌دنبال ارائه استراتژی‌های مناسب برای مواجهه با ریسک‌های اولویت‌دار در عملیات پالایشگاه‌های نفت است. این پژوهش از نوع توصیفی و پیمایشی است و به‌منظور تحلیل و شناسایی ریسک‌ها و استراتژی‌ها از روش تحلیل مضمون (تحلیل تم) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 17 نفر از خبرگان و متخصصان صنعت نفت است که از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته داده‌ها جمع‌آوری شده است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با توجه به اشباع نظری انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام و نتایج استخراج شده است. نتایج این تحقیق منجر به شناسایی 18 دسته اصلی و 62 زیرمولفه مرتبط با عملیات پالایشگاه‌های نفت گردید. از جمله ریسک‌های اولویت‌دار شناسایی‌شده می‌توان به تغییرات اقلیمی و محیط‌زیستی، ریسک‌های فناوری و نوآوری، ریسک‌های سایبری و امنیتی، ریسک‌های اقتصادی و مالی، و ریسک‌های داده و فناوری اطلاعات اشاره کرد. همچنین، استراتژی‌های مواجهه با این ریسک‌ها شامل تقویت زیرساخت‌های پالایشگاهی در برابر حوادث طبیعی، آزمایش و شبیه‌سازی فناوری‌های نوین، ارتقاء امنیت سایبری، ایجاد ذخایر مالی برای شرایط بحرانی و استفاده از فناوری‌های نوین برای نظارت و پیش‌بینی مشکلات احتمالی پیشنهاد شده است. سطوح مختلف ریسک‌ها در پالایشگاه‌ها از پایه‌ای‌ترین تهدیدات کلان (سطح 1) تا تهدیدات اقتصادی، سیاسی، فناوری و لجستیکی (سطوح 2 و 3) و مدیریت دقیق اطلاعات و منابع انسانی (سطوح 4 و 6) را در بر می‌گیرد. همچنین، سطوح 5 تا 8 به فرآیندهای مدیریت ریسک، تصمیم‌گیری‌های استراتژیک و پیاده‌سازی دقیق استراتژی‌های مقابله با ریسک‌ها اشاره دارند. این پژوهش با ارائه استراتژی‌های مؤثر برای مدیریت ریسک‌ها در پالایشگاه‌های نفت، به ارتقاء دانش موجود در زمینه مدیریت ریسک در این صنعت کمک می‌کند. نتایج این تحقیق می‌تواند مبنای طراحی استراتژی‌های مدیریتی در پالایشگاه‌ها و دیگر صنایع مشابه باشد و به مدیران کمک کند تا ریسک‌ها را شناسایی و به‌طور مؤثر مدیریت کنند. این تحقیق همچنین می‌تواند به‌عنوان مبنای تحقیقات آتی در زمینه مدیریت ریسک و بهبود عملکرد در صنایع نفت و انرژی استفاده شود.
کلیدواژه‌ها
ریسک‌های اولویت‌دار
پالایشگاه‌های نفت
استراتژی‌های مواجهه با ریسک
مدیریت ریسک

موضوعات

عنوان مقاله English

Providing strategies for dealing with priority risks in oil refinery operations

نویسندگان English

Oshin Baghratooni 1
Aidin Salamzadeh 2
Manouchehr Ansari 3
1 PhD student, Department of Educational Business Administration, Faculty of Management and Business, University of Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Business Administration, Faculty of Management and Business, University of Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Business Administration, Faculty of Management and Business, University of Tehran, Iran
چکیده English

In today's world, oil refineries face many challenges that are of great importance to manage and face them correctly. This research seeks to provide appropriate strategies to face priority risks in oil refinery operations. This research is of a descriptive and survey type, and in order to analyze and identify risks and strategies, the method of theme analysis (theme analysis) has been used. The statistical population of the research includes 17 experts and specialists of the oil industry, whose data was collected through semi-structured interviews. Sampling was done purposefully and according to theoretical saturation. Data analysis was done using thematic analysis method and the results were extracted. The results of this research led to the identification of 18 main categories and 62 sub-components related to the operation of oil refineries. Among the priority risks identified are climate and environmental changes, technology and innovation risks, cyber and security risks, economic and financial risks, and data and information technology risks. Also, strategies to face these risks include strengthening refinery infrastructure against natural disasters, testing and simulating new technologies, improving cyber security, creating financial reserves for critical situations, and using new technologies to monitor and predict possible problems. Different levels of risks in refineries include the most basic macro threats (level 1) to economic, political, technological and logistical threats (levels 2 and 3) and detailed management of information and human resources (levels 4 and 6). Also, levels 5 to 8 refer to risk management processes, strategic decision-making, and detailed implementation of strategies to deal with risks. This research helps to improve the existing knowledge in the field of risk management in this industry by providing effective strategies for risk management in oil refineries. The results of this research can be the basis for designing management strategies in refineries and other similar industries and help managers to identify and effectively manage risks. This research can also be used as a basis for future research in the field of risk management and performance improvement in oil and energy industries.

کلیدواژه‌ها English

priority risks
oil refineries
risk exposure strategies
risk management
آذر، عادل. غلام زاده، رسول. (1395). حداقل مربعات جزیی با پی ال اس. نشر دانش، تهران.
برخورداری، محمودیان، یوسفی، زارعی، پیمان، مرادی، بهنام. (1399). مدیریت یکپارچه ریسک و دارائی با اجراء تکنیک بازرسی بر مبنای ریسک در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی. فصلنامه بهداشت کار و ارتقا سلامت، 4(3), 223-239.
پاینده، امیرتیمور، عطاطلب. (1400). معیارهای پذیرش ریسک پالایشگاه‌های نفت‌خام و گاز طبیعی و کاربرد آن در قیمت‌گذاری محصولات بیمه‌ای. نشریه انرژی ایران، 23(4), 7-53.
جوهری، زهرا، چراغی مهرداد، سبحان اردکانی سهیل. (1398). ارزیابی ریسک زیست محیطی شرکت پتروشیمی ایلام با استفاده از روش های TOPSIS وANP در سال 1395.
خادم وطنی،عسگر، شکوهی،محمدرضا،حسینی فرد،محمد (1401). اولویت بندی ریسک های فنی پروژه های ساخت نفت و گاز با استفاده از روش FMEA، هشتمین کنفرانس بین المللی فناوری و مدیریت انرژی
خسروی بهزاد, شهرخی محمود, جلالی پرستو, افرادوطن کیوان. (1392). ارزیابی ریسک فرآیندهای نفتی-مطالعه موردی خطرپذیری نشت کاندنسیت در پالایشگاه اول مجتمع پارس جنوبی.
خلیلی، محمودیان، ‌هایده. (1400). ارائه الگویی برای شناسایی ریسک هایHSE در صنعت پتروشیمی (مورد مطالعه شرکت پتروشیمی لردگان). مطالعات مهندسی صنایع و مدیریت تولید، 20(7), 20-29.
دادکانی، پیمان، حیدری، امید، مهدوی فر، ایرندگانی، محمدیوسف. (1403). بررسی مهم‌ترین ریسک های بالقوه در مجموعه فعالیت های نیروگاه گازی (مطالعه موردی نیروگاه گازی بمپور). مطالعات علوم محیط زیست،8(4)7449-7455.
رسولی، نسرین. ترابی، محمدامین. رسولی، محی الدین. (1397). گام به گام به اسمارت پی ال اس ورژن 7. نشر مولفین طلایی، تهران.
شفیعی ناطق، محمدمبین، رشیدی، توحیدی. (1402). طراحی مدل ساختاری تفسیری شناسایی و سطح‌بندی ریسک های راهبردی مالی صنعت پتروشیمی جمهوری اسلامی ایران. مدیریت دارایی و تامین مالی، 11(1), 31-56.
عسکری, شاهدانی, ‌مهدی‌صادقی, سیفلو. (2016). شناسایی و اولویت بندی ریسک های پروژه های بالادستی نفت وگاز در ایران با استفاده از قالب ساختار شکست ریسک (RBS) و تکنیک تاپسیس (TOPSIS). پژوهش ها و سیاست های اقتصادی, 78(24), 57-96.
‌غیاثوند، خوشنود، اوشک‌سرایی، عموزاده‌خلیلی. (1400). تحلیل اجتماعی ریسک های سرمایه گذاری در پروژه های نفت و گاز ایران با استفاده از تصمیم گیری کارآمد. جامعه شناسی سیاسی ایران، 14(4), 352-369.
قائدشرف، جباری. (1399). شناسایی خطرات و ارائه برنامه مدیریت ریسک هایHSE در واحد اوره مجتمع پتروشیمی شیراز با استفاده از روش Bow Tie و SWOT-ANP. بهداشت و ایمنی کار، 10(1), 46-57.
کریم زادگان، کیانوس، آتوسا. (1400). بررسی تاثیرات مدیریت استراتژیک در کاهش آلودگی ناشی از فرآیندهای پالایش نفت (مطالعه موردی پالایشگاه تهران). علوم و تکنولوژی محیط زیست، 23(3), 41-56.
میانجی, آرمین, خام چین مقدم, باشی ازغدی, سید ناصر. (1401). اولویت‏ بندی ریسک‌های ساخت سکوهای نفتی با استفاده از روش تصمیم‏ گیری TOPSIS فازی: مطالعه موردی، سکوی نفتی P4. انسان و محیط زیست, 20(3), 299-311.
وزدانی, صغری, سبزقبایی, دشتی, سولماز, چراغی, همتی. (1397). کاربرد مدل FMEA جهت ارزیابی ریسک‌های زیست‌محیطی، ایمنی و بهداشتی مخازن ذخیره‌سازی میعانات گازی شرکت پالایش گاز پارسیان در سال 1395. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان, 17(4), 345-358.
Alam, M. Z., Sakib, M. N., Islam, M., & Uddin, M. J. (2021, February). Various risks and safety analysis to reduce fire in oil refinery plant. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 1078, No. 1, p. 012028). IOP Publishing.‏
Alfaqiri, A., Hossain, N. U. I., Jaradat, R., Abutabenjeh, S., Keating, C. B., Khasawneh, M. T., & Pinto, C. A. (2019). A systemic approach for disruption risk assessment in oil and gas supply chains. International Journal of Critical Infrastructures, 15(3), 230-259.‏
Aroge, O. O. (2019). Assessment of Disruption Risk in Supply Chain the Case of Nigeria’s Oil Industry (Doctoral dissertation, University of Bradford).
https://www.nioc.ir/portal/home/
Karami, M., Samimi, A., Jafari, M. (2020). Necessity to Study of Risk Management in Oil and Gas Industries (Case Study: Oil Projects). Progress in Chemical and Biochemical Research, 3(3), 239-243.
Mohammadnazar, D., & Samimi, A. (2019). Nessacities of Studying HSE Management Position and Role in Iran Oil Industry. Journal of chemical reviews, 1(4), 252-259.
Pratama, I. R., Dewi, R. S., & Sudiarno, A. (2021). Analysis of factors that affecting safety risk perception in oil refinery industry. In Proc. Int. Conf. Ind. Eng. Oper. Manag (pp. 1660-1665).‏
Priyanka, E. B., Thangavel, S., Gao, X. Z., & Sivakumar, N. S. (2021). Digital twin for oil pipeline risk estimation using prognostic and machine learning techniques. Journal of industrial information Integration, 100272.
‏Samimi, A. (2020). Risk management in oil and gas refineries. Progress in Chemical and Biochemical Research, 3(2), 140-146.‏
Semin, A. N., Faminskaya, M. V., Ponkratov, V. V., Mikhayluk, O. N., & Shapoval, G. N. (2023). Risk assessment and its management for environmental pollution in oil refinery using FMEA approach. Caspian Journal of Environmental Sciences, 21(3), 603-622.‏
Shokouhi, M. R., Khademvatani, A., & Beiky, F. (2024). Analyzing economic and financial risk factors affecting profitability of oil refinery investment projects: A case study from an Iranian Oil Refinery. Energy Strategy Reviews, 52, 101348.
Tarei, P. K., Thakkar, J. J., & Nag, B. (2018). A hybrid approach for quantifying supply chain risk and prioritizing the risk drivers: A case of Indian petroleum supply chain. Journal of Manufacturing Technology Management, 29(3), 533-569.‏
Vale, D. L., de Aguiar, P. F., de Oliveira, L. M. S., Vanini, G., Pereira, V. B., Alexandre, L. O., ... & Azevedo, D. A. (2018). Comprehensive and multidimensional tools for crude oil property prediction and petrochemical industry refinery inferences. Fuel, 223, 188-197.
Yang, X., Haugen, S., & Paltrinieri, N. (2018). Clarifying the concept of operational risk assessment in the oil and gas industry. Safety science, 108, 259-268.
Zhang, S., Wang, C., Yu, C., & Ren, Y. (2019). Governmental cap regulation and manufacturer’s low carbon strategy in a supply chain with different power structures. Computers & Industrial Engineering, 134, 27-36.‏
مدیریت استراتژیک هوشمند
دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 10
تابستان 1404
صفحه 169-204