مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

جایگاه مدل کانو و کاربردهای آن در طراحی و تولید فرش دستباف با تاکید بر فرش تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عبداله میرزایی 1
میلاد عقلی 2
1 دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده فرش، تبریز، ایران
2 دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
10.87453/bumara.2025.372308.4848
چکیده
فرش دستباف به عنوان یکی از اصلی‌ترین و مهم ترین صنایع فرهنگی و اقتصادی ایران است.‌ که جهت حفظ جایگاه خود در بازار های داخلی و جهانی نیازمند روش های نوین در بازاریابی، سلیقه‌یابی و طراحی است. یکی از مدل های کاربردی برای شناخت نیاز های مشتریان مدل کانو است که نیازها و همین طور انتظارات مشتریان را در سه دسته اساسی، عملکردی و جذاب طبقه بندی می‌نماید‌. این تحقیق با بررسی کاربرد مدل کانو در طراحی و تولید فرش صورت گرفته است. روش تحقیق به شیوه توصیفی-تحلیلی بوده و از طریق مطالعات میدانی و مصاحبه با 34 نفر از فعالان حوزه فرش در بازار تبریز (خریداران، فروشندگان، تولیدکنندگان و طراحان) داده های مورد نیاز جمع آوری گردیده است. نتایج بیانگر این است که ویژگی های اساسی مانند کیفیت مواد اولیه، شناسنامه فرش و استحکام بافت دارای نقش بسیار مهمی در جلوگیری از نارضایتی مشتریان داراست، ویژگی های عملکردی همچون تناسب و هماهنگی رنگ بندی یا دکوراسیون مدرن و پرداخت زیبا تاثیر کاملا مستقیم بر سطح رضایت مشتریان دارد، ویژگی های جذاب امکان سفارشی سازی و یا داستان دار کردن طراحی منجر به ایجاد تمایز و مزیت رقابتی در بازار می‌شود. یافته ها حاکی از آن است که استفاده از مدل کانو در فرایند طراحی و تولید فرش موجب افزایش رضایت مشتریان، بهینه‌سازی فرایند تولید و در نهایت بهبود جایگاه فرش ایرانی در بازار بین‌المللی شود، نوآوری این پژوهش در تلفیق داده‌های میدانی بازار فرش تبریز بر مبنای ساختار نظری کانو و ارائه چارچوبی عملیاتی برای طراحی و تولید فرش دستباف مبتنی بر نیازهای واقعی مشتریان می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
فرش دستباف
فرش تبریز
مدل کانو
بازاریابی
سلیقه یابی

موضوعات

عنوان مقاله English

The Position of the Kano Model and Its Applications in the Design and Production of HandWoven Carpets with Emphasis on Tabriz Carpets

نویسندگان English

Abdollah Mirzaee 1
Milad Aghli 2
1 Tabriz University of Islamic Art, Carpet Faculty, Tabriz, Iran
2 Tabriz University of Islamic Arts, Tabriz, Iran
چکیده English

Handwoven carpet is one of the most important cultural and economic industries of Iran. To maintain its position in both domestic and global markets, it requires modern methods in marketing, understanding customer preferences, and design. One practical model for identifying customer needs is the Kano model, which classifies customer needs and expectations into three categories: basic, performance, and attractive. This study investigates the application of the Kano model in the design and production of handwoven carpets. The research method is descriptive-analytical, and the required data was collected through field studies and interviews with 34 carpet industry professionals in the Tabriz market (including buyers, sellers, producers, and designers).The results show that basic features such as the quality of raw materials, product certification, and weaving durability play a crucial role in preventing customer dissatisfaction. Performance features like color coordination with modern décor and beautiful finishing have a direct impact on customer satisfaction. Attractive features, such as customization and storytelling in design, create distinction and competitive advantage in the market. The findings indicate that utilizing the Kano model in the carpet design and production process can enhance customer satisfaction, optimize production processes, and ultimately improve the global standing of Iranian carpets. The innovation of this research lies in integrating field data from the Tabriz carpet market with the theoretical structure of the Kano model and presenting an operational framework for designing and producing handwoven carpets based on actual customer needs.

کلیدواژه‌ها English

Handwoven Carpet
Tabriz Carpet
Kano Model
Marketing
Taste Analysis
ابوالحسنی، مریم،(1402) «مطالعه سهم بازاریابی محتوایی در بین تولیدکنندگان و صادرکنندگان برتر فرش دستبافت و تبیین نقش آن در افزایش فروش» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه هنر
  اربابی، بیژن (1387) «ارزیابی شیوه‌های طبقه‌بندی طرح و نقش فرش ایران»، گلجام، شماره 11، ص 58
  اکبرزاده، جعفر، غفاری، محمد، رادمهر، رضا (1390) «بررسی تأثیر بکارگیری اصول نوین بازاریابی در افزایش میزان صادرات فرش دستباف ایران»، سومین کنفرانس ملی مهندسی نساجی و پوشاک، یزد، ایران
  النچری، نرگس، عبداللهی، پروین، (1394) «طراحی محصول با نگرش کاربرمحور به مدل کانو و روش رگرسیونی (مطالعۀ موردی: خودکار تحریری)»، هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی، (20)، 4، 85-95
  بصام، سیدجلال‌الدین، میرزاکریمی‌اصفهانی، نجمه، حسن‌پورنامی‌، جواد، (1393) «عوامل موثر بر تنوع تولیدات فرش دستباف اصفهان»، 21، ص 77
    حسنی‌زاده، مهرداد، فیض‌اللهی، مجتبی، (1395) «بررسی عوامل موثر بر توسعه صادرات فرش دستباف در دوران اقتصاد مقاومتی با نگاهی به بازاریابی اسلامی»، پژوهش‌های جدید در مدیریت و حسابداری، 7(3)، ص 21-36
  حشمتی‌رضوی، فضل‌الله (1387)، تاریخ فرش: سیر تحول و تطور فرشبافی ایران، تهران: سمت
  دعایی، حبیب‌الله، بی‌غم، زینب، (1394) «امکان‌سنجی پیاده‌سازی بازاریابی الکترونیکی در بازار فرش دستباف استان فارس»، تحقیقات بازاریابی نوین، 1(5)، ص 1-20
  شیرزادی، روشنک، (1395) «شناسایی نیازهای مشتریان فرش دستباف بر اساس مدل کانو (مورد مطالعه: شهر کاشان و اصفهان)» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کاشان
  شیرخدایی، میثم، فقیه‌نصیری، بشری، (1396) «تبیین نقش دلبستگی به برند در ایجاد تعهد و وفاداری مشتریان: مورد مطالعه هنرصنعت فرش دستباف ایران»، گلجام، (13)، 31، 37-58
  شرفی، گلناز، (1401) «بررسی عوامل مؤثر بر رضایت مشتریان بانک ملی با استفاده از مدل کانو» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، کرمانشاه: دانشگاه پیام نور مرکز کرمانشاه
  سردری، زهره، یعقوبی، نورمحمد، تباوار، علی‌اصغر (1401) «تأثیر بازاریابی محتوایی بر تقاضای فرش دستباف ایرانی با استفاده از تکنیک تحلیل داده‌بنیاد»، (9)، 1، 158-181
  سیاوش، ملیحه، غفورنیا، محمد، وصالی، نادر (1397) «بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم خرید واردکنندگان فرش دستباف ایرانی در اتحادیه اروپا»، گلجام، شماره 23، ص 125-142
  طاهباز، افسانه، مظاهری‌تهرانی، مهرانگیز، (1387) «معرفی ویژگی‌های فرش‌های نفیس تبریز در دو دهه گذشته»، گلجام، شماره 10
  متفکرآزاد، مریم، عقلی‌دیزجی، میلاد، (1403) «مطالعه قالی معاصر تبریز با معرفی و بررسی آثار طراحان بنام (موردی: استاد هدایت‌الله حمیدزاده سالاری)»، فردوس هنر، 4(15)
  متفکرآزاد، مریم، میرزایی، عبدالله، عقلی دیزجی، میلاد، (1404) «مطالعه شکل‌گیری نظام طراحی قالی معاصر تبریز بر اساس نقش فارغ‌التحصیلان دانشگاهی»، نشریه جامعه‌پژوهی فرهنگی. (در دست انتشار).
  میرزایی، عبدالله، (1399)، «مصادیق تغییر در مؤلفه‌های بصری قالی‌های معاصر تبریز»، نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، 13(28)، صص 35-47
  میرزایی، عبدالله، عارف‌پور، فاطمه، (1392) «معرفی و بررسی انواع روش‌های تهیه نقشه فرش در تبریز»، جلوه هنر، شماره 10، ص 77-79
  نظام‌پور، پگاه، (1396) «اولویت‌بندی نیازهای مشتریان با به‌کارگیری مدل تلفیقی QFD-KANO    (موردی: خوشه فرش دستباف فارس)» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی
  وندشعاری، علی، اسدزاده، احمد، (1393) «مقدمه‌ای بر تجارت الکترونیکی فرش دستباف»، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ص 193
  وندشعاری، علی، نادعلیان، احمد، شیرازی، علی‌اصغری، (1389) «کاهش انحراف با نیازهای بازار جهانی فرش دستباف با تأکید بر فناوری اطلاعات»، گلجام، (17)، 85-102
  صابری، حمیده، وندشعاری، علی، نوروزی، محمدرضا، عبدالحسین‌خلیق، علیرضا، (1398) «اولویت‌بندی عوامل آمیخته بازاریابی فرش دستباف در تصمیم به خرید خریداران فرش دستباف در استان کرمان»، پژوهش در هنر و علوم انسانی، (5)، 1، 37-48
  عزیزی، رضا، (1402) «تعیین طبقه‌بندی نیازهای مشتریان باشگاه‌های ورزشی شهر رامهرمز با استفاده از مدل کانو» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، بندرعباس: دانشگاه پیام‌نور واحد بندرعباس
Chen, L., & Zhou, C. (2024). Research on the design of museum cultural and creative products based on the KANO model. In R. Appleby et al. (Eds.), Proceedings of the 2nd International Conference on Intelligent Design and Innovative Technology (ICIDIT 2023) (pp. 411–416). Atlantis Highlights in Intelligent Systems, Vol. 10. Atlantis Press.  
Ercish, M. E., & Kaya, ch. (2023). Classifying customer handcraft jewellery requirements and determining satisfaction levels using the Kano model: A case study of Oltu stone (jet stone). Öneri Dergisi, 21(78), 151–170.
 Kano, N. (1984), Attractive quality and must-be quality, The Journal of the Japanese Society for Quality Control, 14(2), 39-48
Wang, W. (2023). The application of KANO Model in the design of cultural creative products. Applied Mathematics and Nonlinear Sciences, 8(2), 1851–1858.