مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

طراحی مدل خط مشی گذاری سازمانی با رویکرد هوشمندسازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
روح اله بحرینی 1
محمدرضا ربیعی مندجین 2
علیرضا امیرکبیری 2
1 دانشجو دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
bumara.3.2.11235564.358.33155
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، ارائه مدلی برای خط‌مشی‌گذاری سازمانی با رویکرد هوشمندسازی است. با توجه به اهمیت تصمیم‌گیری داده‌محور و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در بهبود عملکرد سازمانی و ارتقای شفافیت و عدالت در سیاست‌ها، طراحی یک مدل یکپارچه که مولفه‌های ساختاری، فناورانه، مالی و رفتاری سازمان را هم‌راستا کند، ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شد؛ در ابتدا پرسش پژوهش و چارچوب مفهومی تعیین گردید، سپس معیارهای ورود و خروج مطالعات مشخص شد و مقالات مرتبط به‌صورت نظام‌مند جست‌وجو و تحلیل گردید. یافته‌ها پس از کدگذاری در قالب پنج مؤلفه اصلی ارائه شد: (۱) سیاست و فرآیند خط‌مشی‌گذاری هوشمند (شامل طراحی، اجرا، ارزیابی، مشروعیت‌بخشی و پاسخگویی)، (۲) فناوری و زیرساخت هوشمندسازی (شامل ICT، کلان‌داده، هوش مصنوعی، سیستم‌های پرسش و پاسخ هوشمند و تصمیم‌گیری داده‌محور)، (۳) نظام مالیاتی و سازوکار مالی (شامل شفافیت، عدالت مالیاتی، کاهش فرار مالیاتی و مالیات‌های سبز)، (۴) عوامل رفتاری، شناختی و اجتماعی (شامل نگرش مدیران، پذیرش فناوری، اعتماد عمومی و اخلاق مالیاتی) و (۵) ساختار و ظرفیت سازمانی (شامل ساختار اداری، مدیریت دانش، منابع انسانی، ارزش‌های سازمانی و تاب‌آوری). نتایج نشان داد که هم‌افزایی این پنج مولفه می‌تواند یک چارچوب جامع برای خط‌مشی‌گذاری هوشمند فراهم کند و به بهبود اثرگذاری، پایداری و انعطاف‌پذیری سازمان در مواجهه با تحولات محیطی و فناورانه کمک شایانی نماید.
کلیدواژه‌ها
خط‌مشی‌گذاری هوشمند
هوشمندسازی سازمانی
سیاست‌گذاری
فراترکیب
فناوری اطلاعات
عدالت مالیاتی
رفتار سازمانی

موضوعات

عنوان مقاله English

Designing an Organizational Policy-Making Model with an Intelligent Approach

نویسندگان English

Rouhollah Bahraini 1
Mohammad Reza Rabiee Mondjin 2
Alireza Amirkabiri 2
1 PhD Student, Department of Public Administration, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Public Administration, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The aim of the present study is to present a model for organizational policy-making with an intelligent approach. Given the importance of data-driven decision-making and the use of new technologies in improving organizational performance and promoting transparency and justice in policies, it seems necessary to design an integrated model that aligns the structural, technological, financial, and behavioral components of the organization. This study was conducted with a qualitative approach and meta-synthesis method; first, the research question and conceptual framework were determined, then the inclusion and exclusion criteria of the studies were determined, and related articles were systematically searched and analyzed. After coding, the findings were presented in the form of five main components: (1) smart policy and process (including design, implementation, evaluation, legitimacy, and accountability), (2) smart technology and infrastructure (including ICT, big data, artificial intelligence, smart question and answer systems, and data-driven decision-making), (3) tax system and financial mechanism (including transparency, tax justice, reducing tax evasion, and green taxes), (4) behavioral, cognitive, and social factors (including managers' attitudes, technology acceptance, public trust, and tax ethics), and (5) organizational structure and capacity (including administrative structure, knowledge management, human resources, organizational values, and resilience). The results showed that the synergy of these five components can provide a comprehensive framework for smart policy and help improve the effectiveness, sustainability, and flexibility of the organization in the face of environmental and technological changes.

کلیدواژه‌ها English

Smart policymaking
organizational intelligence
policymaking
meta-synthesis
information technology
tax justice
organizational behavior
احمدی، شهرزاد و سعیدی، پرویز. (1403). مروری بر اثربخشی هوشمندسازی مالیات در تحولات پایدار ایران.
اسدپور، حمزه و امیرکبیری، علیرضا و ربیعی مندجین، محمدرضا. (1402). ارائه الگوی خط مشی گذاری عمومی مطلوب در سازمان امور مالیاتی کشور.
احسانی، علی و امین موسوی، سید عبداله و البرزی، محمود و رستگارپور، مریم. (1401). تحلیل خط مشی عملیاتی تاثیر سیستم های پرسش و پاسخ فارسی بر بهبود عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور.
ثنایی اعلم، فاطمه و الوانی، سید مهدی. (1402). آسیب شناسی تدوین و اجرای لایحه تحول نظام مالیاتی از منظر خط مشی گذاری (موردمطالعه: سازمان امور مالیاتی).
حسینی راد، سید شجاع الدین و فلاح، رضا و مران جوری، مهدی و علی خانی کشکک، رضیه. (1403). تبیین حسابداری ذهنی با تمکین مالیاتی، فرار مالیاتی و اخلاق مالیاتی در اجرای هوشمندسازی نظام مالیاتی.
حسنی، مجید و ربیعی مندجین، محمدرضا و گیوریان، حسن. (1400). ارائه مدل پارادایمی خط مشی گذاری مسئله محور در زمینه مالیات های سبز با روش تئوری داده بنیاد.
رکن آبادی، حسین مهدی و قیومی، عباسعلی. (1403). فرآیند خط مشی گذاری هوشمند در آموزش عالی.
رحیمی، اسحاق و بابائی اهری، مهدی و رحمانی، حامد. (1403). مدل خط مشی گذاری عمومی با رویکرد مدیریت دانش در سازمان های دولتی. مطالعه موردی: سازمان امور مالیاتی.
رستمی، علیرضا و طلوعی اشلقی، عباس و رادفر، رضا. (1401). سنجش مولفه های اثربخش در اعتماد و مشارکت اجتماعی جهت خط مشی گذاری مالیاتی.
شیخ حسنی، علی، فقیهی، ابوالحسن، و دانش فرد، کرم اله. (1399). تحلیل خط مشی گذاری مالیاتی در نظام مالیات بر ارزش افزوده ی ایران. مدیریت دولتی، 10(1 )، 137-160.
طاهری، مها و معمارزاده طهران، غلامرضا و موسی خانی، مرتضی. (1401). ارزیابی آسیب شناسی پیامدهای پایداری مالیات سبز براساس موانع اجرای خط مشی های ابلاغی سازمان امور مالیاتی.
معمارزاده طهران، غلامرضا و موسی خانی، مرتضی و طاهری، مها. (1400). شناسایی موانع اجرای خط مشی ها در سازمان امور مالیاتی.
نجفی رستاقی، حیدر و ذوالفقارزاده، محمد مهدی. (1402). چالش ها و راهکارهای هوشمندسازی فرایند خط مشی گذاری عمومی؛ پیشنهادهایی برای نظام برنامه ریزی توسعه در ایران.
نخچیان، علی و افشان، آلاله. (1402). بررسی تاثیر هوشمندسازی مالیات بر کاهش فرار مالیاتی با نقش میانجیحسابرسی مالیاتی مطلوب (مورد مطالعه: اداره کل امور مالیاتی)
هراتی، اشکان و حسین پور، داود و کاملی، محمد جواد. (1400). کاربرد چارچوب توسعه و تحلیل نهادی برای خط مشی گذاری مالیاتی در ایران.
Af Malmborg, F., & Trondal, J. (2023). Discursive framing and organizational venues: mechanisms of artificial intelligence policy adoption. International Review of Administrative Sciences, 89(1), 39-58.
Ashfaq, F., Butt, M., & Ilyas, S. (2024). Volunteering: what drives and retains it? An analysis of motivational needs together with organizational policies and practices. Qualitative Research Journal, 21(2), 129-205.
Banar, A., Rezaeian, A., Memariani, A., & Moeini, A. (2021). Designing a Business Intelligence-Based Policy Making Framework Organizational (Governance) in the Ministry of Science, Research and Technology with two macro and detailed approaches. Quarterly Journal of Interdisciplinary Studies on Strategic Knowledge, 11(42), 42-7.
Booyse, D., & Scheepers, C. B. (2024). Barriers to adopting automated Organizational policy making through the use of artificial intelligence. Management Research Review, 47(1), 64-85.
Cao, G., Duan, Y., Edwards, J. S., & Dwivedi, Y. K. (2021). Understanding managers’ attitudes and behavioral intentions towards using artificial intelligence for organizational Policymaking. Technovation, 106, 102312.
Chatterjee, S., Chaudhuri, R., & Vrontis, D. (2022). Does remote work flexibility enhance organization performance? Moderating role of organization policy and top management support. Journal of Business Research, 139, 1501-1512.
Ghasemi, F., Rezghi Rostami, A., & Zolfaghari Zaferani, R. (2025). Designing a human resources agility model in the tax affairs organization based on the government's agility policies. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 16(8), 147-160.
Karimpour, A., Abadi, R. Y. S., & Hamadani, S. S. (2021). Impact of Policymaking and Decision-Making Techniques on Promoting Specialized Skills of Staff in Tax Affairs to Provide Model.
Nazarpouri, A., Hakkak, M., & Kheirandish, M. (2024). Evaluating the performance of strategic human resource management strategies in the tax affairs organization with emphasis on the general policies of the administrative system. Quarterly Journal of The Macro & Strategic Policies, 11(44).
Niu, Y., Ying, L., Yang, J., Bao, M., & Sivaparthipan, C. B. (2021). Organizational business intelligence and Policymakingmaking using big data analytics. Information Processing & Management, 58(6), 102725.
Pathak, S., & Agrawal, R. (2019). Design of knowledge based analytical model for organizational excellence. International Journal of Knowledge-Based Organizations (IJKBO), 9(1), 12-25.
Perry,Brandon,Uuk,Risto,2019,"Ai governance and the policymaking process:key considerations for reducing Ai risk",Big data andcognitive computing,3,26.
Rafiei, S., Pourezzat, A. A., & Monavarian, A. (2025). Designing a Organizational Policy-Making Model Based on Artificial Intelligence. Public Management Researches, 18(68), 1-30.
Rajagopal, N. K., Qureshi, N. I., Durga, S., Ramirez Asis, E. H., Huerta Soto, R. M., Gupta, S. K., & Deepak, S. (2022). Future of business culture: An artificial intelligence‐driven digital framework for organization Policymaking process. Complexity, 2022(1), 7796507.
Supriyanto, E. E., & Saputra, J. (2022). Big data and artificial intelligence  in policy making Organizational : A mini-review approach. International Journal of Advances in Social Sciences and Humanities, 1(2), 58-65.