مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

مدل انتقال پلتفرم‌های دستیار گفت‌وگوی هوش مصنوعی در خدمات شهری: چارچوبی بومی برای تحقق شهر هوشمند در شهرداری شهریار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی-انتقال تکنولوژی، گروه مدیریت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تبریز، موسسه آموزش عالی نبی اکرم(ص)، تبریز، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
چکیده
با رشد فزاینده فناوری‌های نوین به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، شهرداری‌ها به‌عنوان نهادهای ارائه‌دهنده خدمات عمومی با چالش‌های متعددی در زمینه استقرار، انتقال و بهره‌برداری از سامانه‌های هوشمند مواجه‌اند. یکی از این چالش‌ها، فقدان الگویی بومی، جامع و قابل‌اجرا برای انتقال و پیاده‌سازی پلتفرم‌های دستیار گفت‌وگوی هوش مصنوعی در خدمات شهری است؛ چالشی که در شهرداری شهریار نیز به‌وضوح مشاهده می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، طراحی مدلی کاربردی برای انتقال موفق پلتفرم‌های دستیار گفت‌وگوی هوش مصنوعی با در نظر گرفتن ابعاد فنی، داده‌ای، انسانی، سازمانی و حاکمیتی بوده است. تحقیق حاضر از نوع توسعه‌ای و با رویکرد ترکیبی (کیفی ـ کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل تم، داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان حوزه شهرداری، فناوری اطلاعات و مدیریت شهری استخراج شد. در بخش کمی، از مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار SmartPLS برای آزمون فرضیه‌ها بهره گرفته شد و داده‌ها از طریق پرسش‌نامه محقق‌ساخته و با نمونه‌ای 200 نفره از کارکنان، مدیران و کارشناسان شهرداری شهریار گردآوری گردید. یافته‌ها نشان داد که چهار مؤلفه اصلی شامل «زیرساخت، فناوری و امنیت»، «تعاملات انسانی و تجربه کاربر»، «حکمرانی داده و سیاست‌گذاری» و «مدیریت منابع و ارزش‌آفرینی» تأثیر معناداری بر موفقیت انتقال این پلتفرم‌ها دارند. در نهایت، مدل نهایی پژوهش با شاخص‌های برازندگی قوی و توان تبیین بالا، می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌سازی مدیران شهری در مسیر تحقق شهر هوشمند مبتنی بر گفت‌وگوی ماشینی فراهم سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Transfer Model of Artificial Intelligence Conversation Platforms in Urban Services: A Native Framework for Realizing Smart City in Shahriar Municipality

نویسندگان English

Haidar Barani 1
MohammadAmin Torabi 2
Tahereh Hasoomi 3
1 PhD student in Technology Management-Technology Transfer, Department of Management, Ro.C., Islamic Azad University, Roudehen, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Business Management, Nabi Akram Higher Education Institute,Tabriz, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Management , Ro.C., Islamic Azad University, Roudehen, Iran.
چکیده English

With the rapid growth of emerging technologies—particularly in the field of artificial intelligence—municipalities, as providers of public services, face numerous challenges in implementing, transitioning, and operating intelligent systems. One key challenge is the lack of a localized, comprehensive, and actionable model for transferring and deploying AI-based conversational assistant platforms in urban services, a challenge clearly observed in the Municipality of Shahriar. The main objective of this study is to design a practical model for the successful transition of AI conversational assistant platforms, considering technical, data-related, human, organizational, and governance dimensions. This applied research employed a mixed-methods approach (qualitative and quantitative). In the qualitative phase, thematic analysis was conducted based on semi-structured interviews with 15 experts in municipal affairs, information technology, and urban management. In the quantitative phase, structural equation modeling using SmartPLS was used to test the hypotheses, and data were collected via a researcher-made questionnaire from a sample of 200 employees, managers, and experts in Shahriar Municipality. The findings revealed that four main components—including “infrastructure, technology, and security,” “human interaction and user experience,” “data governance and policymaking,” and “resource management and value creation”—significantly influence the successful transfer of these platforms. Ultimately, the final model, supported by strong goodness-of-fit indices and high explanatory power, provides a foundation for urban decision-makers to move toward the realization of a smart city powered by conversational AI.

کلیدواژه‌ها English

Artificial Intelligence
Shahriar Municipality
Conversational Assistant
Platform Transfer Model
Smart City
جعفری، پ.، و منصوری، ع. (1402). پذیرش کارکنان نسبت به فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی. فصلنامه تحول سازمانی، 8(4), 101120, صص. 108-112.
جعفری، س. و منصوری، ف. (۱۴۰۲). سنجش و هدایت تحول دیجیتال در شهرداری‌ها: رویکرد عملیاتی. مجله مدیریت شهری و فناوری، شماره ۴، صص. ۱۱۵-۱۴۰.
جعفری، س. و منصوری، ف. (۱۴۰۲). مدیریت تغییر و پذیرش نوآوری در سازمان‌های عمومی. مجله نوآوری سازمانی، شماره ۷، صص. ۵۹-۸۴.
حسینی، م. و احمدی، ر. (۱۴۰۲). تحلیل اشاعه فناوری‌های نوین در شهرداری‌ها: مطالعه موردی دستیارهای گفت‌وگو. مجله مدیریت شهری، شماره ۱۶، صص. ۷۹-۱۰۳.
حسینی، م. و احمدی، ر. (۱۴۰۲). چارچوب‌های انتقال فناوری در سازمان‌های عمومی: شهرداری‌ها به عنوان مطالعه موردی. مجله مدیریت فناوری و نوآوری، شماره ۹، صص. ۴۵-۷۰.
حسینی، م. و احمدی، ر. (۱۴۰۲). کاربرد چت‌بات‌های شهری و نوآوری در حکمرانی هوشمند: بررسی تجربیات جهانی. مجله مدیریت فناوری و شهر هوشمند، شماره ۷، صص. ۳۵-۶۰.
حسینی، م. و احمدی، ع. (۱۴۰۲). بررسی موانع زیرساختی پروژه‌های شهرداری الکترونیک در ایران. مجله مدیریت فناوری اطلاعات شهری، ۵ (۲), ۴۵۶۷.
دیویس، ف. د. (۱۹۸۹). مدل پذیرش فناوری: رویکردی برای ارزیابی استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی. ترجمه‌شده به فارسی.
راجرز، ا. (۱۹۶۲). انتشار نوآوری‌ها. ترجمه‌شده به فارسی.
شهرداری شهریار. (1403). گزارش آماری عملکرد سامانه ۱۳۷ در سال ۱۴۰۲. شهریار: معاونت برنامه‌ریزی و تحول دیجیتال، ص. 9.
شورای عالی فضای مجازی. (1403). سند اخلاق و حکمرانی داده در هوش مصنوعی. تهران: دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی، صص. 5-12.
صادقی، ر. و همکاران. (۱۴۰۳). تأثیر نگرانی‌های امنیت داده‌ها بر پذیرش خدمات دیجیتال در شهرداری‌ها. پژوهشنامه شهر هوشمند، ۷ (۱), ۱۲۳۵.
صادقی، ر.، حسینی، ف.، و موسوی، ی. (1403). ارزیابی رضایت شهروندان از خدمات دیجیتال شهرداری‌ها. پژوهشنامه مدیریت شهری ایران، 12(2), 4567, صص. 53-58.
صادقی، ر.، موسوی، ب. و کریمی، ن. (۱۴۰۳). چالش‌ها و فرصت‌های پیاده‌سازی دستیارهای گفت‌وگو در نهادهای عمومی. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز، ص. ۵۰۸۷.
صادقی، ن. و همکاران (۱۴۰۳). پیش‌بینی پذیرش فناوری‌های هوشمند در سازمان‌های عمومی با استفاده از مدل UTAUT. مجله مدیریت نوین، شماره ۶، صص. ۴۵-۷۰.
صادقی، ن. و همکاران (۱۴۰۳). چت‌بات‌های چندزبانه و خدمات داده‌محور در شهرهای هوشمند: دوبی و لندن. مجله مدیریت فناوری و نوآوری شهری، شماره ۶، صص. ۶۵-۹۰.
صادقی، ن. و همکاران (۱۴۰۳). شاخص‌های عملکردی در بلوغ دیجیتال شهرداری‌ها و کاربردهای عملیاتی. مجله نوآوری و مدیریت فناوری، شماره ۵، صص. ۶۵-۹۰.
صادقی، ن. و همکاران (۱۴۰۳). مدل انتقال باز و اکوسیستم نوآوری شهری در شهرداری‌ها. مجله نوآوری سازمانی و حکمرانی، شماره ۳، صص. ۸۹-۱۱۵.
کریمی، ح.، احمدی، د. و رضایی، پ. (۱۴۰۱). تأثیر دستیارهای هوشمند بر بهره‌وری و رضایت شهروندان در شهرداری‌ها. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ص. ۲۰۵۵.
مرادی، ع. و شریفی، ن. (۱۴۰۲). تجربه کاربری در خدمات دیجیتال عمومی: مطالعه موردی شهرداری‌ها. پژوهش‌های فناوری اطلاعات و خدمات عمومی، ۳ (۴), ۱۱۵۱۴۰.
مرادی، ک.، و شریفی، ه. (1402). سنجش تجربه کاربری در چت‌بات‌های خدمات عمومی. مجله تعامل انسان و رایانه، 6(3), 7189, صص. 78-82.
مرادی، م. و شریفی، ع. (۱۴۰۲). تحلیل نقش دستیارهای هوش مصنوعی در خدمات شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ص. ۱۲۴۵.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1403). گزارش ارزیابی ظرفیت استقرار سامانه‌های گفت‌وگوی هوشمند در شهرداری‌های کشور. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، صص. 15-18.
نصیری، ف.، و ملکی، ر. (1402). تحلیل اعتماد شهروندان به سامانه پاسخ‌گویی هوشمند شهرداری کرج. فصلنامه مدیریت شهری نوین، 11(4), 99118, صص. 107-110.
وزارت کشور. (1402). پیمایش ملی وضعیت تحول دیجیتال در شهرداری‌های مراکز استان. تهران: دفتر برنامه‌ریزی و توسعه فناوری اطلاعات وزارت کشور، صص. 22-27.
ونکاتش، و.، موریس، م.، دیویس، گ. ب.، و دیویس، ف. د. (۲۰۰۳). نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری (UTAUT). ترجمه‌شده به فارسی.
 
Andersen, C., & Xu, M. (2023). Algorithmic accountability in AI‑driven public sector decision support. Journal of Public Ethics & Accountability, 10(3), 87–110.
Androutsopoulou, A., Karacapilidis, N., Loukis, E., & Charalabidis, Y. (2019). Transforming communication between citizens and government through AI‑guided chatbots. Government Information Quarterly, 36(2), 185–199.
Aoki, N. (2020). An experimental study of public trust in AI chatbots in the public sector. Government Information Quarterly, 37(1), 101–115.
Boston, A., & Gilmore, T. (2023). Chatbots and public value creation in municipal services. Journal of Public Sector Innovation, 8(3), 77–95.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101, pp. 87–93.
Chen, R., & Gao, X. (2019). A four‑stage model of AI in public sector services. Government Information Quarterly, 36(4), 512–528.
Chen, T., & Gasco‑Hernandez, M. (2024). Uncovering the results of AI chatbot use in the public sector: Evidence from U.S. state governments. Public Performance & Management Review, 47(3), 350–372.
Harris, D., & Kim, S. (2023). Risk Amplification in AI Transition Phases. North Carolina Digital Policy Studies, 5(1), 61–83, pp. 70–74.
Hemesath, S., & Tepe, M. (2024). Public value positions and design preferences toward AI‑based chatbots in e‑government. Government Information Quarterly, 41(1), 102–120.
Henman, P. (2020). AI and administrative efficiency in government organizations. Public Management Review, 22(10), 1484–1502.
International Organization for Standardization (ISO). (2024). ISO/IEC 42001: Artificial Intelligence Management Systems. Geneva: ISO, pp. 8–21.
Jedličková, L. (2024). AI governance and privacy in government chatbots. Public Administration Review, 84(2), 256–273.
Kankanhalli, A., et al. (2019). Scaling chatbot deployments in the public sector. Digital Government Research Forum Proceedings, 2019, 182–198.
Kumar, N., et al. (2024). AI ethics frameworks for city administrations. International Journal of Urban Technology, 30(5), 151–176.
Kumar, V. (2023). Ethical dimensions of AI in public services. Journal of Government Ethics, 42(1), 78–96.
Kwon, H., & Alshahri, F. (2021). Cultural Adaptation in Digital Banking Interfaces. Asian Journal of Digital Experience, 4(2), 88–106, pp. 95–99.
Lee, J., & Park, H. (2024). Citizen trust and AI chatbot transparency in local governance. International Journal of Digital Government, 6(1), 44–68.
Liu, L., Lin, & Chen, H. (2019). AI biases and transparency issues in government chatbots. Journal of Public Policy Analysis, 4(3), 213–235.
Liu, Q., & Huang, Y. (2025). AI in public health information systems: Chatbots for preventive care communication. Health Informatics Journal, 31(3), 45–71.
McKelvey, F., & MacDonald, J. (2019). AI governance in Canadian public service. Canadian Public Administration, 62(4), 595–619.
Mergel, I. (2019). AI adoption in government organizations. Administration & Society, 51(2), 289–314.
Neumann, M., et al. (2024). Organizational determinants of AI adoption in public organizations. Administrative Sciences, 14(3), 220–241.
Nguyen, H. T., & Fisher, S. (2024). AI chatbots for urban emergency response services. Journal of Urban Technology, 31(4), 87–110.
Smith, J., Wang, T., & Hernandez, R. (2024). Data Architecture Gaps in Municipal Chatbot Scaling. Urban Digital Governance Review, 8(2), 77–101, pp. 84–90.
Tan, B., & Zhang, Y. (2023). Next generation natural language AI in e‑government. International Journal of E‑Government Research, 19(3), 33–58.
Van der Voort, H., & Van de Walle, S. (2021). AI and trust in public service delivery. Journal of Digital Government Research, 5(3), 102–124.
Van Noordt, C., & Misuraca, G. (2022). AI adoption and public services in the European Union. Public Administration Review, 82(6), 1045–1064.
Wang, L., & Li, H. (2023). AI‑assisted service design in public housing authorities. Housing Policy Debate, 33(7), 628–649.
Williams, D. (2025). Policy frameworks for responsible AI implementation. Journal of AI Policy and Regulation, 1(1), 15–43.
World Bank. (2025). Smart Municipalities 2025: AI-Driven Local Governance. Washington DC: World Bank Publications, pp. 31–47.
Yigitcanlar, T. (2024). Artificial intelligence and the local government: A five‑decade review of adoption and trends. Government Information Quarterly, 41(2), 278–305.
Zhu, X. (2025). Public administration with, of, and through AI. Public Administration Review, 85(1), 34–58.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 اردیبهشت 1405