مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

ارائه مدل پارادایمی ارتقای کیفیت گزارشگری مالی بر پایه ویژگی‌های بلاک‌چین و تعامل آن با استانداردهای گزارشگری ایران و IFRS

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حسابداری، واحد بروجرد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بروجرد ، ایران.
2 گروه حسابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه حسابداری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین و مدل‌سازی تأثیر ویژگی‌های فناوری بلاک‌چین بر کیفیت گزارشگری مالی شرکت‌ها، در چارچوب استانداردهای گزارشگری ایران و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی انجام شده است. این مطالعه، فاز دوم از یک طراحی اکتشافی متوالی است؛ مدل پارادایمی ارائه‌شده حاصل کدگذاری‌های کیفی (باز، محوری و انتخابی) در فاز نخست پژوهش بوده و در فاز حاضر، این مدل به روش کمّی و از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی آزمون شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که ویژگی‌های بلاک‌چین چگونه بر چهار بُعد کیفیت گزارشگری مالی (مربوط بودن، قابلیت اتکا، شفافیت و قابلیت مقایسه) اثر می‌گذارند. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمّی) است. جامعه آماری فاز کمّی حدود ۸۰۰ نفر از خبرگان، استادان دانشگاه، حسابداران رسمی، مدیران مالی شرکت‌های بورسی و کارشناسان نهادهای نظارتی بوده و نمونه شامل ۱۵۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده، پرسشنامه‌ای ۶۸ گویه‌ای بر پایه طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای بود که پس از حذف سه گویه با بار عاملی ضعیف، با ۶۵ گویه در مدل نهایی مورد تحلیل قرار گرفت. شرایط علی تأثیر قوی بر ویژگی‌های زنجیره‌بلوکی دارند، ویژگی‌های زنجیره‌بلوکی و پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی تأثیر مثبت بر کیفیت گزارشگری دارند. اثر تعاملی مثبت و معنادار این دو عامل نشان‌دهنده هم‌افزایی است. شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر تأثیر منفی و راهبردهای پیاده‌سازی تأثیر مثبت قوی دارند. کیفیت گزارشگری تأثیر بسیار قوی بر پیامدهای اولیه و پیامدهای اولیه بر پیامدهای ثانویه دارد. ضریب تعیین کیفیت گزارشگری 0.725 و شاخص برازش کلی 0.658 است. این مدل بر اساس فرآیند کدگذاری نظام‌مند (کدهای باز، محوری و سازمان‌دهنده) و قضایای نظری مستخرج از آن تدوین شده و نشان می‌دهد که زنجیره‌بلوکی و استانداردهای بین‌المللی هم به‌طور مستقل و هم از طریق اثر هم‌افزایی، می‌توانند کیفیت گزارشگری مالی را ارتقا دهند. یافته‌ها تأکید می‌کنند که پیاده‌سازی موفق این فناوری نیازمند رفع موانع زمینه‌ای و مداخله‌گر از طریق راهبردهای مناسب شامل تدوین چارچوب‌های قانونی، آموزش، پروژه‌های آزمایشی و همکاری‌های بین‌نهادی است. این نتایج خلأهای شناسایی‌شده در ادبیات پیشین را پر می‌کنند و چارچوبی مفهومی و عملیاتی برای سیاست‌گذاران، نهادهای نظارتی، مدیران و حسابداران فراهم می‌آورند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Presenting a Paradigmatic Model for Enhancing Financial Reporting Quality Based on Blockchain Characteristics and Its Interaction with Iranian Reporting Standards and IFRS

نویسندگان English

Farhad Heidari 1
Mahdi Salehi 2
Farid Sefaty 3
Alireza Ghiyasvand 3
1 Department of Accounting, Bo. C., Islamic Azad University, Borujerd, Iran
2 Department of Accounting, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Department of Accounting, Bo. C., Islamic Azad University, Borujerd, Iran
چکیده English

This study aims to explain and model the impact of blockchain technology characteristics on corporate financial reporting quality within the framework of Iranian reporting standards and International Financial Reporting Standards (IFRS). As the second phase of a sequential exploratory mixed-methods design, this research quantitatively tests the paradigm model derived from the qualitative coding of the first phase, using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM).The quantitative statistical population comprised 800 experts, university professors, certified public accountants, and financial managers, from which a sample of 150 individuals was selected using purposive sampling. Data were collected using a 65-item questionnaire (following the removal of three items due to weak factor loadings) based on a five-point Likert scale.The findings reveal that causal conditions strongly influence blockchain characteristics. Furthermore, both blockchain characteristics and the adoption of IFRS exert a positive and significant impact—independently as well as through a synergistic interactive effect—on the four dimensions of financial reporting quality (relevance, reliability, transparency, and comparability). Contextual and intervening conditions have a negative impact, whereas implementation strategies show a strong positive effect. Ultimately, financial reporting quality strongly impacts primary outcomes, which in turn significantly affect secondary outcomes.The coefficient of determination ($R^2$) for financial reporting quality was calculated at 0.725, with an overall Goodness-of-Fit (GoF) index of 0.658. The results demonstrate that successful implementation of this technology requires overcoming contextual barriers through legal frameworks, training, pilot projects, and inter-institutional collaboration, offering a comprehensive conceptual and operational framework for policymakers, regulators, and accountants.

کلیدواژه‌ها English

Blockchain technology
financial reporting quality
International Financial Reporting Standards
Iranian reporting standards
Grounded theory coding

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405