مدیریت استراتژیک هوشمند

مدیریت استراتژیک هوشمند

اعتبارسنجی ساختار چندبعدی رهبری دیجیتال در بستر فرهنگی شرکت‌های بازرگانی عراق: شواهد حاصل از تحلیل عاملی تأییدی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین عبد الامیر 1
حمید دوازده امامی 2
انتذار احمد جاسم 3
سعید شریفی 2
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 استاد گروه مدیریت کسب و کار، بغداد، عراق
10.87453/bumara.2026.373601.0115
چکیده
پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی ساختار چندبعدی رهبری دیجیتال در شرکت‌های بازرگانی عراق و بررسی ساختار عاملی مؤلفه‌های آن انجام شد؛ این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری شامل کارکنان شرکت‌های بازرگانی عراق بود که ۳۸۴ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته ۸۸ گویه‌ای و طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شد. روایی ابزار با نظر صاحب‌نظران و شاخص‌های CVR و CVI و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰٫۹۴ تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS و روش تحلیل عاملی تأییدی تحلیل شدند؛ نتایج، ساختار چندبعدی رهبری دیجیتال را در قالب ۱۱ مقوله اصلی و ۲۵ مقوله فرعی تأیید کرد. مقوله‌ها در پنج حوزه شامل شرایط علّی (تغییرات بازار و نوسانات اقتصادی)، شرایط زمینه‌ای (ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی و زیرساخت فناوری)، شرایط مداخله‌گر (محدودیت‌های قانونی و دولتی و مشکلات زیرساخت ملی)، راهبردها (توسعه ظرفیت انسانی و تحول دیجیتال عملیاتی) و پیامدها (بهبود عملکرد سازمانی و ارتقای تجربه مشتری) طبقه‌بندی شدند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد شاخص‌های برازش بیشتر مدل‌های اندازه‌گیری در دامنه قابل قبول قرار دارند؛ بااین‌حال، برازش دو مقوله مشکلات زیرساخت ملی و توسعه ظرفیت انسانی نیازمند تفسیر محتاطانه است؛ رهبری دیجیتال در شرکت‌های بازرگانی عراق پدیده‌ای چندبعدی و متأثر از عوامل محیطی، سازمانی، فناورانه و نهادی و فرهنگی است. توسعه ظرفیت انسانی و تحول دیجیتال عملیاتی از راهبردهای محوری برای بهبود عملکرد سازمانی و ارتقای تجربه مشتری محسوب می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
رهبری دیجیتال
ساختار چندبعدی
تحلیل عاملی تأییدی
شرکت‌های بازرگانی عراق
تحول دیجیتال
موضوعات

عنوان مقاله English

Validating the Multidimensional Structure of Digital Leadership in the Cultural Context of Iraqi Trading Companies: Evidence from Confirmatory Factor Analysis

نویسندگان English

Hossein Abdolamir 1
Hamid Davazdahemami 2
Entezar Ahmad Jasim 3
Saeid Sharifi 2
1 Department of Public Administration, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Department of Cultural Management and Planning, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
3 Department of Business management, Baghdad, Iraq
چکیده English

This study aimed to validate the multidimensional structure of digital leadership in Iraqi trading companies and examine its factor structure. This applied study adopted a descriptive-survey design. The statistical population consisted of employees of Iraqi trading companies, from whom 384 participants were selected. Data were collected using a researcher-developed questionnaire comprising 88 items measured on a five-point Likert scale. Content validity was assessed through expert judgment and the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI). Reliability was confirmed with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.94. Data were analyzed using SPSS and AMOS through confirmatory factor analysis (CFA). The results supported a multidimensional structure of digital leadership comprising 11 main categories and 25 subcategories. These categories were classified into five dimensions: causal conditions (market changes and economic fluctuations); contextual conditions (organizational structure, organizational culture, and technological infrastructure); intervening conditions (legal and governmental constraints and national infrastructure problems); strategies (human capacity development and operational digital transformation); and outcomes (improved organizational performance and enhanced customer experience). CFA results indicated that the fit indices of most measurement models were within acceptable ranges. However, the fit of the models related to national infrastructure problems and human capacity development requires cautious interpretation. Digital leadership in Iraqi trading companies is a multidimensional phenomenon influenced by environmental, organizational, technological, institutional factors and cultural. Human capacity development and operational digital transformation are key strategies for improving organizational performance and enhancing customer experience.

کلیدواژه‌ها English

Digital Leadership
Multidimensional Structure
Confirmatory Factor Analysis
Iraqi Trading Companies
Digital Transformation
-Klus, M. F., & Müller, J. (2021). The digital leader: What one needs to master today's organisational challenges. Journal of Business Economics, 91, 1189–1223.
- Kapita Research Team. (2024). Does Iraq have a digital economy? A sectoral study on the opportunities, challenges, and regulations. Kapita Research.
-Hanelt, A., Bohnsack, R., Marz, D., & Antunes Marante, C. (2021). A systematic review of the literature on digital transformation: Insights and implications for strategy and organizational change. Journal of Management Studies, 58(5), 1159–1197. https://doi.org/10.1111/joms.12639
-Weber, E., Krehl, E.-H., & Büttgen, M. (2022). The digital transformation leadership framework: Conceptual and empirical insights into leadership roles in technology-driven business environments. Journal of Leadership Studies, 16(1), 6–22. https://doi.org/10.1002/jls.21810
- Lin, Q. (2025). Digital leadership: A systematic literature review and future research agenda. European Journal of Innovation Management, 28(6), 2469–2488. https://doi.org/10.1108/EJIM-07-2023-0522
- Schiuma, G., Santarsiero, F., Carlucci, D., & Jarrar, Y. (2024). Transformative leadership competencies for organizational digital transformation. Business Horizons, 67(4), 425–437. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2024.04.004
- Schneider, A. (2017). Reducing complexity by creating complexity: A systems theory perspective on how organizations respond to their environments. Journal of Management Studies, 54(2), 182–208. https://doi.org/10.1111/joms.12206
-Tigre, F. B., Henriques, P. L., & Curado, C. (2025). The digital leadership emerging construct: A multi-method approach. Management Review Quarterly, 75, 789–836. https://doi.org/10.1007/s11301-023-00395-9
-Tagscherer, F., & Carbon, C. C. (2023). Leadership for successful digitalization: A literature review on companies’ internal and external aspects of digitalization. Sustainable Technology and Entrepreneurship, 2(2), 100039. https://doi.org/10.1016/j.stae.2023.100039
-Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003
-Gonçalves Machado, C., Winroth, M., Almström, P., Ericson Öberg, A., Kurdve, M., & Almashalah, S. Y. (2021). Digital organisational readiness: Experiences from manufacturing companies. Journal of Manufacturing Technology Management, 32(9), 167–182. https://doi.org/10.1108/JMTM-05-2019-0188
-Burton, R. M., & Obel, B. (2018). The science of organizational design: Fit between structure and coordination. Journal of Organization Design, 7, Article 5.
-Warner, K. S. R., & Wäger, M. (2019). Building dynamic capabilities for digital transformation: An ongoing process of strategic renewal. Long Range Planning, 52(3), 326–349.
https://doi.org/10.1016/j.lrp.2018.12.001
 
-Benitez, J., Arenas, A., Castillo, A., & Esteves, J. (2022). Impact of digital leadership capability on innovation performance: The role of platform digitization capability. Information & Management, 59(2), 103590.
https://doi.org/10.1016/j.im.2022.103590
 
 
مدیریت استراتژیک هوشمند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 آبان 1405